تالیف و ترجمه : عبداللطیف عبادی

همهء دایناسورها دم داشتند .  بسیاری از دایناسورها هم بودند که دمشان را در حادثه ای و یا بر اثر حمله ای ، از دست می دادند ولی می توانستند همچنان بدون دم می  زندگی کنند

 درازی و کلفتی دم یک دایناسور بستگی به طول و شکل دایناسور داشت . اصولا” مهمترین کاربرد دم در بدن دایناسورها حفظ تعادل آنها بود . امروزه دانشمندان دیرین شناس می توانند با دیدن فسیل دم یک دایناسور ، وزن و حجم و طول و شکل آن را تخمین بزنند

 درازترین دم متعلق به نوعی از دایناسورهای گیاهخوار بود و از گروه سائوروپودس ها بود به نام دیپلودوکوس . دم این دایناسور ۱۷ متر طول داشت

 دم برخی از دایناسورها بسیار قوی بود و از هشتاد مهرهء استخوانی تشکیل میشد . سائوروپودس ها چنین دمی داشتند

 دیرین شناسان تصور می کنند که برخی از دایناسورها مانند سائوروپودس ها از دمشان به عنوان یک شلاق بسیار کوبنده علیه دشمنانشان و دایناسورهای گوشتخوار و درنده استفاده می کردند . یکی از انواع سائوروپودس ها دایناسور کوچک و تیرویی بود بنام کومپسگناتوس که در عکس بالا دیده میشود . این دایناسور کوچک در حالی که میان مهاجمین و دشمنان خود جست و خیز می کرده ، آنها را هم با دم شلاق مانندش به باد کتک می گرفته است! ء

 دایناسورهای گوشتخوار و درنده سرهای بزرگی داشتند و مهمترین کاربرد دم در بندنشان حفظ تعادل بین سر و تنشان بود

 دایناسوری به نام آنکیلوساروس در انتهای دمش یک توپ بزرگ استخوانی داشت که در دعوا و درگیری با دشمنانش آنرا مثل گرز بر سر حریفش می کوبید! ء

برخی از دایناسورهای آبزی و موسوم به منقار اردکی از جمله دایناسوری به نام هادروساروس از دمش به عنوان وسیله ای برای شنا کردن در آب هم استفاده می کرده است